Een reikwijdte die door niemand wordt gerespecteerd
Ik ben dol op het gebruik van AI. Echt waar. Als ik zelf aan de slag ga met het promptvenster – itereren, corrigeren, de slechte delen weggooien en behouden wat werkt – is het een van de beste tools die ik in jaren heb ontdekt. Het probleem ligt niet bij AI zelf. Het probleem ontstaat wanneer iemand anders mij de output van zijn of haar AI geeft en die als afgerond werk beschouwt.
Scenario één: je geeft een opdracht aan je team.
Je geeft een briefing aan iemand in je team. Duidelijke scope. Duidelijk resultaat. "Schrijf 200 woorden over X." "Lees deze alinea na." "Los deze ene bug op." "Geef me drie opties voor de kop, verder niets."“
De volgende dag komen ze terug met iets dat technisch gezien wel relevant is, maar totaal ongeschikt voor de opdracht. Achthonderd woorden waar je er tweehonderd had gevraagd. Een herschrijving waar je om een correctie had gevraagd. Een volledig nieuw dashboardontwerp waar je om een andere knopkleur had gevraagd. Gepolijst, zelfverzekerd, en nu is het jouw probleem.
Je vraagt wat er gebeurd is. Ze zeggen dat ze AI hebben gebruikt. Alsof dat de verklaring is. Alsof "Ik heb het door ChatGPT gehaald" een vervanging is voor het lezen van het dossier.
Als een junior medewerker dit zonder AI zou doen, zou je hem of haar daarop aanspreken. "Als ik om een proeflezing vraag, wil ik een proeflezing. Geen herschrijven. Geen herontwerp. Precies wat ik gevraagd heb. In de gewenste omvang." Met AI als tussenpersoon denken mensen dat de regels veranderd zijn. Dat is niet zo.
Scenario twee: de klant geeft je een waardeloos product.
Hetzelfde patroon, maar een andere aanpak. Een klant stuurt je hun "afgeronde" tekst, hun "goedgekeurde" structuur, hun "bouwklare" specificaties. Je opent het. Het is een door AI gemaakte bende. Generieke toon. Vage beweringen. Tussenkopjes waar niemand om gevraagd heeft. Scope creep die al vanaf de eerste alinea ingebouwd is.
Je begint nu niet met een briefing. Je begint met de onbewerkte output van iemand anders' chatbot, en er wordt van je verwacht dat je er iets goeds van maakt — tegen jouw tarieven, binnen hun tijdschema, zonder onbeleefd te zijn over hoe het tot stand is gekomen.
Dat is geen samenwerking. Dat is het werk twee keer doen: eerst om te achterhalen wat ze eigenlijk wilden, en vervolgens om het werk goed uit te voeren.
Waarom AI-slordigheid anders aanvoelt dan slecht menselijk werk
Slecht menselijk werk ruikt meestal meteen naar slechte kwaliteit. Je snapt het wel. Je geeft al snel tegengas.
AI-rommel is vloeiend. Het is geformatteerd. Het leest alsof er iemand zijn best voor heeft gedaan. Dat maakt het lastiger om het af te wijzen zonder kieskeurig over te komen – zelfs als het op dezelfde manieren fout is als waarop AI altijd fout is wanneer niemand de sturing geeft: de reikwijdte wordt genegeerd, de betekenis verschuift, specifieke details worden afgevlakt tot algemeenheden.
Als je zelf AI gebruikt, merk je dat al snel. Je wijst de herschrijving af. Je verwijdert de overbodige gedeeltes. Je houdt de ene nuttige regel over en gooit de rest weg. Maar als iemand anders je de onbewerkte output aanlevert, komt al dat filterwerk op jou neer – of erger nog, niemand filtert het en de onleesbare code wordt verzonden.
De regel die ik graag vaker zou zien.
AI is een krachtig hulpmiddel. Prima in de handen van degene die het werk uitvoert. Gevaarlijk in de handen van degene die het werk probeert te ontlopen.
Als je AI gebruikt voor werk dat je aan iemand anders uitbesteedt, blijf je zelf verantwoordelijk voor het resultaat. Lees het. Bewerk het. Zorg ervoor dat het overeenkomt met wat er daadwerkelijk gevraagd is. Plak niet zomaar de eerste output en denk dat het daarmee klaar is.
Als je werk ontvangt van een klant of een collega, mag je zeggen: dit is niet wat ik gevraagd heb. Het bestaan van AI maakt de reikwijdte van een opdracht niet optioneel.
En als je de AI rechtstreeks brieft, gelden dezelfde regels als altijd. Zeg gewoon wat het moet zeggen. niet Toegestaan om te doen. "Niet herschrijven. Niets toevoegen. Niets herstructureren. Alleen wijzigingen als lijst retourneren." "Typfouten opsporen. Ze opsommen. Niets anders doen." Ik typ die laatste zin vaker dan me lief is. Maar als ik hem zelf typ, weet ik tenminste wat er terugkomt.
Nuttig? Jazeker. Magisch tijdens het autorijden? Vaak. Betrouwbaar genoeg om onbewerkt door te geven aan iemand die je vertrouwt. JijAbsoluut niet.
Voor hetzelfde probleem op industriële schaal — in een complete data-pipeline voor e-commerce — lees verder. Plaats AI niet midden in je pipeline.. Spoiler: het loopt niet goed af.


